Tổng hợp thành ngữ, tục ngữ, ca dao về ăn uống và lối sống P.2 (có giải nghĩa)

0

Bài viết này sẽ tiếp tục giới thiệu đến bạn những câu ca dao, tục ngữ, thành ngữ về việc ăn uống, nói năng, lối sống mà người xưa truyền lại.

ca dao, tục ngữ

Ăn chẳng bén mùi: Chê kẻ ăn tham luôn cho rằng mới ăn được một tí chưa thấm tháp gì.

Ăn chẳng bõ dính răng: ý nói thứ để ăn có quá ít, chẳng đáng ăn.

Ăn chẳng bõ nhả: ý nói người không dám hưởng điều gì chưa chắc chắn được hưởng, sợ người ta sẽ bắt trả lại.

Ăn chẳng có, khó đến thân: Không được hưởng điều gì mà cuối cùng lại bị vạ lây.

Ăn chẳng hay, nói chẳng biết: dùng để chê người đần đụt, giao tiếp kém.

Ăn chẳng hết, thết chẳng khắp: Ý nói thứ gì mà mình dùng thừa, mà đem cho người ngoài thì không thể chia đều, chia đủ được.

Ăn chẳng nên đọi, nói chẳng nên lời: chê người ngu si ăn nói trỏng, ấp úng.

Ăn chẳng no, khó đến mình: gióng câu ăn chẳng có, khó đến thân ở trên.

Ăn chắt để dành (chắt ở đây có nghĩa là chắt bóp): tằn tiện từng li từng tí để tiết kiệm, dành dụp. Thường để khen người tiết kiệm.

Ăn cho đều, tiêu cho sòng (sòng có nghĩa là thẳng thắn, dứt khoát): ý nói cần phải có thái độ công bằng cho mọi người, không có kẻ hơn, người kém.

Ăn cho sướng miệng: chê những kẻ tham lam, không nghĩ đến hậu quả tai hại vì sự tham lam đó.

Ăn cho thủng nồi trôi rế: chê những kẻ ăn uống tham lam quá độ.

Ăn chó cả lông: chê những kẻ tham lam vơ vét tất cả, không bỏ thứ gì.

Ăn chọn nơi, chơi chọn bạn: nói tầm quan trọng của việc chọn bạn bè, không phải ai cũng nên kết thân.

Ăn chờ nằm chực: ý nói cảnh phải chờ lâu mà không có miếng ăn.

Ăn chung đổ lộn: chung sống với nhau, không phân biệt của riêng của ai.

Ăn chung, mùng riêng: nói hai người tuy cùng ở một nhà nhưng chưa cùng chăn gối.

Ăn chung ở chạ: cùng ăn ở với nhau ở một nơi (thường dùng với nghĩa xấu như ngoại tình hoặc những người chưa kết hôn mà sống thử).

Ăn chung ở đụng: nghĩa giống với câu trên

Ăn chùng nói vụng: chỉ kẻ nói xấu người vắng mặt.

Ăn chuối không biết lột vỏ: chê người đần độn.

Ăn chưa sạch, bạch chưa thông: (bạch có nghĩa là nói): chỉ người đần độn, kém hiểu biết.

Ăn chửa no, lo chửa đến: nói tuổi thanh niên ăn khỏe, nhưng chưa biết lo liệu công việc. Thường dùng để nói con trẻ mới lớn lên, chưa hiểu đời.

Ăn chực đòi bánh chưng: giống câu Ăn mày đòi xôi gấc, chỉ người đã phải cầu xin người ta giúp đỡ nhưng không biết điểm dừng.

Ăn có chỗ, đỗ có nơi: khuyên con người ta phải tuân theo một trật tự nhất định trong cuộc sống hàng ngày.

Ăn có mời, làm có khiến: ý nói người tự trọng chỉ nhận ăn khi người ta đã mời và chỉ làm khi người ta ngỏ lời nhờ mình.

Ăn có nhai, nói có nghĩ: khuyên người ta trước khi nói điều gì thì nên suy nghĩ chín chắn, chẳng khác nào ăn có nhai thì mới no lâu.

Ăn có nơi, chơi có chốn: nghĩa giống câu Ăn có chỗ, đỗ có nơi.

Ăn có sở, ở có ơi: ý giống câu trên.

Ăn cỗ đi trước, lội nước theo sau: Chê những kẻ ích kỷ, chỉ nhanh nhảu khi có lợi cho mình, còn trước việc khó khăn thì chùn lại.

Ăn cỗ nắm phần: sau khi ăn cỗ ở đâu còn nắm lại một phần đem về. Thường dùng để chê người tham lam.

Ăn cơm chúa, múa tối ngày: thường dùng để chỉ những người lĩnh lương nhà nước mà chả làm được việc gì.

Ăn cơm có canh, tu hành có vãi: câu châm biếm sư hổ mang.

Ăn cơm gà gáy, cất binh nửa ngày: chê người lề mề chậm chạp, việc quan trọng nhưng không khẩn trương.

Ăn cơm không biết trở đầu đũa: Khi ăn chung, người ta sẽ quay ngược đầu đũa lại khi gắp thức ăn cho hợp vệ sinh. Câu này hàm ý chê bai những kẻ đần độn, thiếu hiểu biết.

Ăn cơm không rau như nhà giàu chết không kèn trống (ngày xưa đám ma nhà giàu phải thuê phường bát âm): ý nói ăn cơm cần có rau mới là hợp lý.

Ăn cơm lừa thóc, ăn có bỏ gan (lừa ở đây có nghĩa là nhằn bỏ đi, không phải lừa đảo): Gan cóc rất độc, có thể gây chết người. Câu này nghĩa đen là nói không nên ăn vỏ thóc, gan cóc. Nghĩa bóng là khuyên người ta nên chọn lựa nên làm gì, ăn gì cẩn thận.

Ăn cơm mới, nói chuyện cũ: Thường dùng khi người ta nhắc lại câu chuyện cũ trong lúc vui câu chuyện.

Ăn cơm nguội, nằm nhà ngoài: Nói cảnh những người vợ lẽ, thê thiếp trong xã hội cũ bị khinh rẻ, coi thường.

Xem thêm:

Viết bình luận

avatar