Nguyên nhân, ví dụ và ý nghĩa của quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể

0

Bài viết này sẽ trình bày nguyên nhân, các ví dụ và ý nghĩa của quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể sinh vật.

Nguyên nhân

Cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể xuất hiện khi mật độ cá thể của quần thể tăng lên quá cao, nguồn sống của môi trường không đủ cung cấp cho mọi cá thể trong quần thể. Các các thể trong quần thể cạnh tranh nhau giành nguồn sống như thức ăn, nơi ở, ánh sáng… hoặc con đực tranh giành nhau con cái.

Ví dụ

Dưới đây là một vài ví dụ về quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể:

  • Cạnh tranh nhau giành ánh sáng, chất dinh dưỡng ở thực vật. Những cá thể cạnh tranh yếu sẽ bị đào thải, kết quả dẫn tới mật độ phân bố của thực vật giảm. Cạnh tranh dẫn tới hiện tượng tự tỉa tự nhiên ở thực vật.
  • Cạnh tranh do thiếu thức ăn, nơi trú ngụ ở động vật. Nhiều cá thể trong quần thể cá, chim, thú… ẩu đả lẫn nhau, ăn thịt nhau, dọa nạt nhau bằng tiếng hú hoặc động tác nhằm bảo vệ nơi sống, nhất là vào mùa sinh sản. Kết quả dẫn tới mỗi nhóm cá thể bảo vệ một khu vực sống riêng, một số cá thể buộc phải phát tán ra khỏi đàn. Nguyên nhân là do nơi sống của các cá thể trong quần thể chật chội và thiếu thức ăn… Kết quả dẫn tới những cá thể khỏe mạnh có sức sống cao hơn sẽ tồn tại, những cá thể yếu sẽ bị đào thải (bị chết, bị ăn thịt hoặc phát tán ra nơi khác), mật độ cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp.
Sư tử đực đánh nhau để giành con cái
Ý nghĩa của quan hệ cạnh tranh

Cạnh tranh đưa đến sự hình thành đặc điểm thích nghi của quần thể. Nhờ có cạnh tranh mà số lượng và sự phân bố của các cá thể trong quần thể duy trì ở mức độ phù hợp, đảm bảo sự tồn tại và phát triển.

Khi kích thước quần thể vượt quá sức chịu đựng của môi trường, các cá thể cạnh tranh với nhau, làm tăng mức tử vong, giảm mức sinh sản, do đó, kích thước quẩn thể giảm, phù hợp với điều kiện môi trường. Đó là hiện tượng tự tỉa thưa thường gặp ở cả thực vật và động vật. Ngoài ra còn có các quan hệ như ký sinh cùng loài, ăn thịt đồng loại.

Những quan hệ cạnh tranh, ký sinh cùng loại, ăn thịt đồng loại giữa các cá thể trong quần thể là những trường hợp không phổ biến và không dẫn đến sự tiêu diệt loài mà giúp cho loài tồn tại và phát triển một cách hưng thịnh.

Viết bình luận

avatar