Kiến thức sinh học: quá trình hình thành loài bằng con đường địa lý

0
69

Thực chất của sự hình thành loài mới là sự cải biến thành phần kiểu gen của quần thể ban đầu theo hướng thích nghi, tạo ra kiểu gen mới, cách ly sinh sản với quần thể gốc.

Quá trình hình thành loài bằng con đường địa lý

Đây là phương thức hình thành loài khác khu. Loài mở rộng khu phân bố, chiếm thêm những vùng lãnh thổ mới có điều kiện địa chất, khí hậu khác nhau hoặc khu phân bố bị chia cắt do các vật cản địa lý (sông rộng, núi cao, dải đất liền…) làm cho các quần thể trong loài bị cách ly nhau.

Trong những điều kiện sống khác nhau, chọn lọc tự nhiên đã tích lũy các biến dị di truyền theo những hướng khác nhau, dần dần tạo thành những nòi địa lý rồi tới loài mới.

hình minh họa

Trong con đường địa lý, nếu có sự tham gia của nhân tố biến động di truyền thì sự phân hóa kiểu gen của loài gốc diễn ra càng nhanh hơn.

Cơ chế hình thành loài:

  1. Do có các trở ngại về mặt địa lý, một quần thể ban đầu được chia thành nhiều quần thể cách ly với nhau.
  2. Các quần thể nhỏ được cách ly ngày càng khác nhau về tần số alen và thành phần kiểu gen do tác động của các nhân tố tiến hóa.
  3. Sự khác biệt về tần số alen được tích lũy dần và đến một thời điểm nào đó có thể xuất hiện các trở ngại dẫn đến cách ly sinh sản với các dạng gốc hay lân cận, nghĩa là loài mới được hình thành.

Sự cách ly địa lý chỉ góp phần duy trì sự khác nhau về tần số alen và thành phần kiểu gen giữa các quần thể được tạo ra do nhân tố tiến hóa.

Quá trình hình thành loài bằng con đường địa lý thường diễn ra chậm chạp qua nhiều dạng trung gian chuyển tiếp và phổ biến ở những loài có khả năng phát tán mạnh (ví dụ như các loài cá sống dưới biển thường có sự chuyển dịch địa lý lớn theo dòng nước…).

Nhắc lại về tần số alen

Tần số alen là tỷ lệ giữa số lượng alen đó trên tổng số alen của các loại alen khác nhau của gen đó trong quần thể tại một thời điểm xác định.

Viết bình luận

avatar