Khái niệm loài sinh học và các tiêu chuẩn phân biệt 2 loài thân thuộc

0
43

Bài viết này sẽ trình bày chi tiết về khái niệm loài sinh học và các tiêu chuẩn dùng để phân biệt 2 loài thân thuộc.

Khái niệm loài sinh học

Loài là đơn vị tổ chức cơ bản của sinh giới. Loài sinh học là một đơn vị sinh sản, là một đơn vị tổ chức tự nhiên, một thể thống nhất về sinh thái và di truyền. Giữa hai loài có sự cách ly về sinh sản.

Theo E. Mayr, loài là một hay một nhóm quần thể gồm các cá thể có khả năng giao phối với nhau trong tự nhiên ra đời con có khả năng sinh sản và được cách ly sinh sản với các nhóm quần thể khác.

Tổng hợp các quan niệm khác nhau về loài giao phối, có thể xem loài là nhóm cá thể có vốn gen chung, có những tính trạng chung về hình thái sinh lý, có khu vực phân bố xác định, trong đó các cá thể giao phối với nhau và được cách ly sinh sản với những nhóm quần thể khác.

Các tiêu chuẩn phân biệt 2 loài thân thuộc

Loài thân thuộc là những loài có quan hệ gần gũi về nguồn gốc. Để xác định hai cá thể nào thuộc cùng một loài hay thuộc hai loài thân thuộc thì cần dựa vào một số tiêu chuẩn:

  • Tiểu chuẩn hình thái: các cá thể cùng loài có chung một hệ tính trạng hình thái giống nhau. Trái lại, giữa hai loài khác nhau có sự gián đoạn về hình thái, nghĩa là sự đứt quãng về một tính trạng nào đó.
  • Tiêu chuẩn địa lý – sinh thái: trường hơp đơn giản là hai loài thân thuộc chiếm hai khu phân bố riêng biệt. Trường hợp phức tạp hơn là hai loài thân thuộc có khu phân bố trùng nhau một phần hoặc trùng nhau hoàn toàn, trong đó, mỗi loài thích nghi với những điều kiện sinh thái nhất định.
  • Tiêu chuẩn sinh lý – hóa sinh: các gen, protein tương ứng ở các loài khác nhau được phân biệt nhau về số lượng, thành phần và trình tự của các đơn phân (nucleotit, axit amin).
  • Tiêu chuẩn cách ly sinh sản: giữa hai loài khác nhau có sự cách ly sinh sản, nghĩa là các cá thể hai loài lai không sống được hoặc bất thụ. Dựa vào tiêu chuẩn này để phân biệt các loài hay các quần thể có thuộc cùng một loài hay không, đặc biệt là các loài thân thuộc có hình thái giống nhau dược gọi là “những loài anh em ruột” hay “loài đồng hình”.

Mỗi tiêu chuẩn nói trên chỉ có giá trị tương đối. Tùy mỗi nhóm sinh vật mà người ta vận dụng tiêu chuẩn này hay tiêu chuẩn khác là chủ yếu. Trong nhiều trường hợp, phải phối hợp nhiều tiêu chuẩn mới phân biệt được hai loài thân thuộc một cách chính xác.

Viết bình luận

avatar